JEDINO SELO U SRBIJI SA ČETIRI HRAMA I ALEJOM PAMĆENJA

U Srbiji ima sela sa dugom istorijom, ali Koštunići, na padinama Suvobora i u senci Ravne gore, izdvajaju se po nečemu

 jedinstvenom: narod je ovde, u različitim epohama, podigao četiri svetinje. Ne po nalogu, ne iz sujete, već iz potrebe da se sačuva vera, pamćenje i identitet. Svaka crkva nosi svoju priču – i svaka je priča o ljudima.

CRKVICA BRVNARA SVETE PETKE – TIŠINA KOJA PAMTI DVA VEKA

U središtu seoskog groblja stoji skromna crkva-brvnara Svete Petke, sagrađena u prvoj polovini XIX veka. Decenijama je bila prepuštena zubu vremena, ali ne i zaboravu.

Godine 2019. Milorad Tomović, zavičajac iz Koštunića, odlučio je da sa porodicom i dobrim ljudima obnovi ovu gotovo zaboravljenu svetinju. Tokom raščišćavanja dogodilo se nešto što meštani i danas prepričavaju s poštovanjem – pronađen je stari drveni sanduk sa ikonama i crkvenim predmetima, netaknut više od sto godina. Na ikonama su bila ispisana imena darodavaca – tiha svedočanstva vere predaka.

Crkvica je pažljivo obnovljena: brvna ispravljena i zaštićena, temelj ojačan, ikone konzervirane. Danas ponovo stoji kao molitva u drvetu.

 

CRKVA SVETE PETKE (1992–1996) – KTITORSKI ZAVET JEDNOG ČOVEKA

 

Druga crkva posvećena Svetoj Petki podignuta je u periodu od 1992. do 1996. godine kao ktitorsko delo Vojislava Tomovića-Ristovca, rođenog Koštunićanina. Pripada Eparhiji žičkoj i predstavlja primer kako lična vera prerasta u trajno dobro zajednice.

Ktitor je sahranjen u samom hramu, desno od ulaza – kao čovek koji je ostao uz svoju crkvu i posle života.

 

CRKVA SVETOG GEORGIJA NA RAVNOJ GORI – HRAM PAMĆENJA I STRADANJA

U neposrednom okruženju Koštunića, u okviru spomen-kompleksa Ravna gora, nalazi se i Crkva Svetog velikomučenika Georgija, podignuta 1998. godine u nadležnosti Eparhije valjevske Srpske pravoslavne crkve.

Crkva je posvećena Svetom Georgiju, zaštitniku ratnika, ali i svim Srbima stradalim u Drugom svetskom ratu od 1941. do 1945. godine. Podignuta je prema projektu znamenitog arhitekte dr Predraga Peđe Ristića.

Kamen temeljac osveštan je u maju 1995. godine, radovi su počeli 1996, a crkvu, zvonaru i kapiju osveštao je episkop Lavrentije 9. maja 1998. godine.

Ovaj hram predstavlja duhovni stub Ravne gore, mesto gde se istorija ne deli, već sabira u molitvi.

HRAM HRISTOVOG VASKRSENJA NA RAVNI – NAJMLAĐA SVETINJA SA NAJVEĆIM IMENOM U HRIŠĆANSKOM SVETU

Na proplanku Ravan, mestu gde su meštani više od pola veka sanjali da podignu crkvu brvnaru, 2025. godine podignut je Hram Hristovog Vaskrsenja. Temelji su osveštani godinu dana ranije, a hram je podignut na imanju Dušanke i Vere Nikolić.

Ktitor hrama je Gvozden Nikolić sa porodicom i sinovima Draganom, Ivanom i Jovanom.Ova svetinja je najmlađa u Koštunićima, ali već danas nosi snažnu poruku – želju meštana da jednog dana preraste u manastir.

ALEJA ZABORAVLJENIH JUNAKA – GDE ISTORIJA STOJI U MOLITVI

Uz hram se uzdiže Aleja zaboravljenih junaka, posvećena običnim ljudima koji su prošli golgotu i stradali za Srbiju. U aleji se nalazi kopija krsta sa Kajmakčalana, kao i kamena stena doneta sa Solunskog fronta, nekada postavljena na kripti palih solunaca na Kajmakčalanu.

Tu stenu, tešku oko 80 kilograma, Gvozden Nikolić je lično doneo, noseći je na leđima preko nepristupačnih padina, kroz Grčku i Makedoniju, sve do Ravni.

Aleju će krasiti i replika topa Jevta Jevtovića, Gojnogorca i solunskog ratnika, koji je sa saborcima top preneo preko Prokletija tokom albanske golgote. Zbog tog čina odlikovan je Karađorđevom zvezdom i francuskom Legijom časti.

TOP KOJI ĆE BUDITI PAMĆENJE

Ove godine, po prvi put, meštani Koštunića seku badnjak kod Hrama Hristovog Vaskrsenja, a Jevtov top će se prvi put oglasiti. U vremenima koja dolaze, taj top neće prizivati rat, već pamtiti mir, oglašavajući velike praznike i važne događaje u ovom kraju.

JEDINO SELO SA ČETIRI CRKVE – I SA SEĆANJEM

Koštunići su danas jedino selo u Srbiji sa četiri crkve, Alejom zaboravljenih junaka i živim pamćenjem istorije.

To nije rezultat bogatstva, već istrajnosti naroda.

Ovde se vera nije gasila – ona se prenosila.

Iz brvna u kamen, iz tišine u molitvu, iz sećanja u budućnost.

GZS