PROROČKE REČI RADOŠA BAJIĆA: „PRANJANCI NISU NI SVESNI ŠTA ĆE OVAJ KRAJ BITI ZA DESET GODINA – AKO BI PREDSEDNIK AMERIKE DOŠAO U SRBIJU, OVO JE JEDINO SELO KOJE BI POSETIO“

PRANJANI – Među gostima jučerašnjeg obeležavanja 82. godišnjice Misije „Halijard“ u Pranjanima bio je i

Radoš Bajić, jedan od najpoznatijih srpskih glumaca, scenarista i reditelja, čovek koji je veliku priču Galovića polja pretočio u igrani film „Heroji Halijarda“. Njegov dolazak imao je posebnu simboliku – vratio se na mesto čiju je istoriju svojim filmom približio generacijama koje o njoj gotovo ništa nisu znale.

Na Galovića polju juče je održana državna komemorativna svečanost povodom 82 godine od operacije „Vazdušni most – Halijard“. Prema podacima OSS-a koje navodi RTS, tokom operacije spasena su 432 američka i 80 vazduhoplovaca drugih savezničkih zemalja. Pranjani su bili središte operacije, a meštani su na Galovića polju izgradili improvizovanu pistu, skrivali, hranili i pomagali oborene savezničke avijatičare. U njihovom spasavanju učestvovali su pripadnici Jugoslovenske vojske u otadžbini pod komandom generala Draže Mihailovića. 

Upravo je tu veliku, ali dugo nedovoljno poznatu priču Radoš Bajić preneo na filmsko platno. Njegovi „Heroji Halijarda“, premijerno prikazani 2023. godine, nisu samo priča o avionima, pilotima i ratnoj operaciji. U središtu filma je porodica Jović, čija su tri sina rastrzana ratom i suprotstavljenim ideologijama – jedan odlazi u Jugoslovensku vojsku u otadžbini, drugi među partizane, dok najmlađi ostaje između dve strane. 

Bajić je tako kroz jednu porodicu prikazao i veliku tragediju tadašnje Srbije: okupaciju, bratoubilaštvo, podele, stradanje, ali i trenutke u kojima su obični ljudi pokazivali izuzetnu humanost. Iza velike vojne operacije u filmu ostaju seljačke kuće, majke, očevi i ljudi koji su rizikovali sopstvene živote da bi spasli nepoznate mladiće koji su padali s neba.

Film je nastajao pet godina, a veliki deo priče vezan je upravo za zapadnu Srbiju. Ključne scene snimane su na prostorima Ravne gore, Suvobora, Pranjana, Leušića, Brajića i Družetića – u kraju u kojem se istorijska drama 1944. godine zaista odvijala. Filmska ekipa brojala je oko 600 ljudi, uz više od 130 glumaca i oko stotinu snimajućih dana.

Bajić je objašnjavajući motive za film govorio upravo o dobročinstvu, prijateljstvu, humanosti i herojstvu srpskog naroda, ali i o njegovim tragičnim podelama. Njegova namera, kako je rekao nakon jedne od projekcija, bila je da film pošalje poruke „dobrote, herojstva, dobročinstva, plemenitosti, humanosti“, ali i nacionalnog pomirenja.

OSTAO DOSLEDAN I VERAN PRANJANIMA

Zato je jučerašnje prisustvo Radoša Bajića u Pranjanima bilo više od dolaska jednog poznatog umetnika na godišnjicu.

Bio je to povratak čoveka koji je priču sa Galovića polja pretvorio u filmsku sliku – priču o pilotima koji su čekali spas, Dražinoj vojsci koja je učestvovala u njihovom izvlačenju i, pre svega, o suvoborskim seljacima koji su u ratnom vihoru otvorili svoje kuće ljudima čija imena nisu znali.

Avioni su sa Galovića polja odavno odleteli. Ljudi koji su ih skrivali i ispraćali gotovo su svi otišli. Ali zahvaljujući istorijskim svedočanstvima, Memorijalnom kompleksu i filmu „Heroji Halijarda“, ostale su slike jednog vremena i jednog velikog podviga.RADOŠ BAJIĆ OSTAVIO DUBOK TRAG U PRANJANIMA – OD „HEROJA HALIJARDA“ DO DOMAĆINA SABORA VIOLINISTA

A Radoš Bajić se juče ponovo našao tamo gde je njegova velika filmska priča zapravo počela – među Pranjancima, na Galovića polju, pod Suvoborom.

Radoš Bajić ostavio je još jedan lep trag u Pranjanima – prihvatio je ulogu domaćina Sabora violinista Srbije i svojim imenom, autoritetom i iskrenom ljubavlju prema selu, narodnoj pesmi i tradiciji dao poseban doprinos manifestaciji koja čuva dušu ovog kraja.

GZS(G.Nikolić)